Στοιχεία Σχεδιασμού

Πως να φτιάξεις ένα ηλιακό ξηραντήριο για τρόφιμα

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

Αν ασχολείσαι με την γη και πιο συγκεκριμένα με τα οπωροκηπευτικά, θα έχεις ζήσει πολλές φορές την αμηχανία της αφθονίας κατά την περίοδο της συγκομιδής.

Όταν λέω αμηχανία εννοώ τις περιπτώσεις που η παραγωγή σου είναι πολύ μεγαλύτερη από τις ανάγκες σου. Έχεις λοιπόν μαζέψει τις ντοματούλες σου αλλά δεν προλαβαίνεις να τις καταναλώσεις και αρχίζεις άλλες να τις μοιράζεις και άλλες να τις κάνεις σάλτσα καλοκαιριάτικα, πάνω από το μάτι της κουζίνας. 

Ένας από τους ευκολότερους τρόπους διατήρησης του φαγητού είναι μέσω της αφυδάτωσης. Αντί να βασιζόμαστε σε ακριβά ηλεκτρικά ξηραντήρια που χρησιμοποιούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ένας ηλιακός αφυγραντήρας μπορεί να διατηρήσει μεγάλες ποσότητες τροφής μόνο από την ενέργεια του ήλιου. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα σωστό σχέδιο.

Πως ο ήλιος αφυδατώνει και διατηρεί τα τρόφιμα;

Ο ήλιος δημιουργεί προφανώς θερμότητα. Όταν συγκεντρώνετε τη θερμότητα σε ένα μικρό, συγκεντρωμένο χώρο όπου τοποθετούνται ορισμένα φρούτα, λαχανικά, βότανα, μανιτάρια και άλλα τρόφιμα, η υγρασία εξάγεται από το φαγητό μέσω της θερμότητας.

Τα τρόφιμα χαλάνε εξαιτίας των ζυμών, των βακτηρίων, του μούχλας και ορισμένων μυκήτων που αρχίζουν να αποικίζουν τα τρόφιμα μόλις αυτά κάθονται για αρκετό καιρό. Όπως όλες οι ζωές όμως, έτσι κι αυτές οι μορφές ζωής χρειάζονται νερό για να επιβιώσουν και να διαδοθούν. Εάν έχεις αφυδατώσει σωστά τα τρόφιμα σου, η έλλειψη νερού είναι ένας τύπος αμυντικού μηχανισμού ενάντια στους παράγοντες που προκαλούν αυτήν την αλλοίωση.

Για την σωστή λειτουργία του ηλιακού αφυγραντήρα, απαιτείται μια πηγή άμεσης, ισχυρής και σταθερής θερμότητας. Ευτυχώς, στα μέρη μας, από την άνοιξη εώς το φθινόπωρο, όταν γίνεται και η μεγαλύτερη παραγωγή  φρέσκου φαγητού, υπάρχουν άφθονες ημέρες καθαρού ουρανού. Αυτό επιτρέπει στους ηλιακούς αφυγραντήρες να δουλεύουν στο μέγιστο, ακριβώς όταν το χρειάζεσαι περισσότερο. Εάν μπορείς να μεταφέρεις ζεστό αέρα πάνω σε λεπτοκομμένα τρόφιμα, θα έχεις απόλυτη επιτυχία στη χρήση του ηλιακού σου αφυγραντήρα.

Ποιά τρόφιμα μπορεί να αποξηράνει ο ηλιακός αφυγραντήρας και ποιά όχι

Ενώ οι ηλιακοί αφυγραντήρες λειτουργούν εξαιρετικά για σχεδόν όλους τους τύπους φρούτων και λαχανικών, η προσπάθεια να αποξηράνεις  κρέας σε έναν ηλιακό αφυγραντήρα θα μπορούσε να είναι μια δυνητικά επικίνδυνα μολυσμένη πηγή τροφής. Το νωπό κρέας προσελκύει πολύ περισσότερα άγρια βακτήρια, ζυμομύκητες και μούχλα από τα φρούτα και τα λαχανικά. Επειδή οι ηλιακοί αφυγραντήρες δεν είναι αεροστεγείς (χρειάζονται εισόδους και εξόδους για την μετακίνηση του αέρα, που θερμαίνεται από τον ήλιο, μέσα από το θάλαμο ξήρανσης), οι πιθανότητες είναι ότι το κρέας  θα μπορούσε να προσελκύσει μεγάλο πλήθος από μύγες και άλλους ανεπιθύμητους επισκέπτες.

Επιπλέον, ο ηλιακός αφυγραντήρας θα παράγει προφανώς πολύ λιγότερη θερμότητα τη νύχτα (όταν δεν υπάρχει ήλιος). Αυτή η έλλειψη πηγής θερμότητας για 8 έως 10 ώρες την ημέρα δεν επιτρέπει μια σταθερή θερμοκρασία ξήρανσης που τα κρέατα πρέπει να έχουν ώστε να διατηρηθούν μέσω της αφυδάτωσης.

Σχεδόν όλα τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να αφυδατωθούν με έναν ηλιακό αφυγραντήρα. Ωστόσο, θα διαπιστώσεις ότι τα "πιο υγρά" φρούτα και λαχανικά, όπως οι ντομάτες, ο ανανάς, τα ροδάκινα και άλλα παρόμοια, θέλουν λίγο περισσότερη προσπάθεια για να αφυδατωθούν σωστά. Ενώ μπορείς εύκολα να φτιάξεις αποξηραμένα κομμάτια κολοκυθιού με τον ηλιακό αφυγραντήρα ακόμη και σε μια συννεφιασμένη μέρα (λόγω της σχετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε νερό του κολοκυθιού), οι αποξηραμένες στον ήλιο ντομάτες που λαχταράς πρέπει να τοποθετηθούν την εποχή που το δελτίο καιρού προβλέπει αρκετές μέρες ήλιου.

Εκτός από τα φρούτα και τα λαχανικά, μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις τον ηλιακό σου αφυγραντήρα για να αποξηράνεις μανιτάρια και βότανα. Δεδομένου ότι τα φρέσκα μανιτάρια διαρκούν μόνο λίγες μέρες πριν χαλάσουν, η αποξήρανση τους είναι συχνά ο καλύτερος τρόπος για να διατηρηθεί μια μεγάλη προμήθεια μέχρι την επόμενη συγκομιδή.

Ένας οδηγός βήμα προς βήμα για να χτίσετε τον δικό σας ηλιακό αφυγραντήρα

Όλοι οι ηλιακοί αφυγραντήρες χρειάζονται ένα είδος ηλιακού συλλέκτη, ένα θάλαμο ξήρανσης, δίσκους με πλέγματα όπου τοποθετούνται φρούτα, λαχανικά και μανιτάρια σε λεπτές φέτες, καθώς και είσοδο και έξοδο αέρα, ώστε να κινείται μέσω του συλλέκτη.

Παρακάτω, παρέχω έναν οδηγό για τον τρόπο κατασκευής ενός εύχρηστου ηλιακού αφυγραντήρα που ενσωματώνει αυτά τα στοιχεία. Δεν συμπεριλαμβάνω διαστάσεις ώστε να μπορείς να αποφασίσεις πόσο μεγάλο ή μικρό θέλεις τον δικό σου ηλιακό αφυγραντήρα.

Υλικά

  • Ένα τεμάχιο κόντρα πλακέ ορθογωνίου σχήματος
  • Δύο κομμάτια 5εκ. × 10εκ. που είναι όσο το κομμάτι κόντρα πλακέ 
  • Ένα κομμάτι γυαλιού που χωράει πάνω από το κουτί που κάνεις. Βεβαιώσου ότι είναι λίγο μικρότερο από το κομμάτι κόντρα πλακέ
  • Μαύρο χρώμα
  • Καρφιά ή βίδες
  • Ένα δράπανο και ένα μεγάλο τρυπάνι
  • Ένα ξύλινο κιβώτιο που έχει το ίδιο μέγεθος με το κόντρα πλακέ
  • Σίτα για τοποθέτηση στις εισόδους και έξοδο αέρα

Οδηγίες

  • Βίδωσε ή κάρφωσε τα 5εκ.x10εκ. σας γύρω από τις άκρες του κόντρα πλακέ για να κάνεις ένα είδος πλαισίου ή ρηχό κουτί.
  • Κάνε αρκετές τρύπες σε ένα από τα μικρά άκρα του κουτιού. Αυτές οι τρύπες θα είναι η εισαγωγή αέρα για τον ηλιακό αφυγραντήρα.
  • Βάψε τα πάντα μαύρα αφού το μαύρο χρώμα συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη θερμότητα.
  • Βάλε το γυαλί στην κορυφή του κουτιού. Αυτό θα συλλάβει τη θερμότητα από τον ήλιο. 
  • Τοποθέτησε το άλλο κιβώτιο (όπου θα τοποθετείς τα λεπτοκομμένα τρόφιμά πάνω από τη μονάδα θέρμανσης.) Οι οπές αερισμού θα πρέπει να βρίσκονται στο υψηλότερο άκρο . Καθώς ο ήλιος εισέρχεται μέσα από το γυαλί στο μαύρο βαμμένο θερμαντικό θάλαμο, θερμαίνει τον αέρα και στη συνέχεια μετακινείται προς τα πάνω  στο θάλαμο αφυδάτωσης.
  • Φτιάξε αρκετούς δίσκους και τοποθέτησε τους στο θάλαμο αφυδάτωσης όπου θα μπαίνουν τα τρόφιμα σε φέτες.
  • Τοποθέτησε τον αφυγραντήρα σου σε νότιο προσανατολισμό. Αν θες μπορείς να τον μετακινείς κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Πως να χρησιμοποιείς τα αποξηραμένα τρόφιμα

Μόλις τα τρόφιμα σου στεγνώσουν, πρέπει να τα αποθηκεύσεις σε αεροστεγείς σακούλες. Όταν προσθέτεις νερό στο αποξηραμένα τρόφιμα, τα κύτταρα των τροφίμων αυτών απορροφούν το νερό. Μπορείς επίσης να απολαύσετε τα αποξηραμένα τρόφιμα χωρίς να τα ενυδατώνεις. Τα αποξηραμένα φρούτα κάνουν μια υπέροχη προσθήκη σε οποιοδήποτε μείγμα δημητριακών.

Η απλότητα και πρακτικότητα ενός ηλιακού ξηραντήρα

Για περίπου 30 ευρώ μπορείς να φτιάξεις έναν ηλιακό αφυγραντήρα που θα σου προσφέρει έναν πρακτικό τρόπο για τη διατήρηση μεγάλων ποσοτήτων φρούτων, λαχανικών, μανιταριών και βοτάνων χωρίς να εξαρτάται από την ενέργεια των ορυκτών καυσίμων. Εάν ζείς σε μια περιοχή που έχει μια αξιοπρεπή ετήσια ηλιοφάνεια και θερμότητα, ένας καλά σχεδιασμένος ηλιακός αφυγραντήρας αποτελεί βασικό σύντροφο κατά τη διάρκεια της περιόδου συγκομιδής.

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Permaculture, τι είναι;

Permaculture (περμακουλτούρα) είναι μια μέθοδος σχεδιασμού που σκοπό της έχει την δημιουργία βιώσιμων τρόπων ζωής. Εφαρμόζεται από οποιονδήποτε, τόσο σε αγροτικό όσο και σε αστικό περιβάλλον, σε οποιαδήποτε κλίμακα.

© 2016 Permaculture Magazine. All Rights Reserved. Designed & developed by IMPRESSI.

Αναζήτηση